Azkoitiko herria bi aldiz sortu zen. Aurrena, 1324. urtean, Alfonso XIak sorrera-karta eman zionean; orduan Iraurgiko San Martin izena eman zitzaion. Bigarren aldiz 1331. urtean, herritarrek beraiek eskatuta. Oraingo honetan Iraurgiko Miranda izena jaso zuen. Luzaroan, Probintziako Korrejidorea, bere epaitegiarekin, eta Diputazioa elkartzen ziren lau herri nagusietako bat izan zen Azkoitia.

XVIII. mendean gertatu zen Azkoitiaren historian gertatu den unerik garrantzitsuenetakoa: 1736. urtean Euskal Herriaren Adiskideen Elkartea sortu zen (Real Sociedad Bascongada de Amigos del País), beste hainbat Herri Adiskideen Elkarteren sorrera izan zena.